ΠΟΙΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ / ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ (ΠΑΡΑ)ΔΕΙΓΜΑΤΑ

Posted by Ίδρυμα Ποίησης | Posted in | Posted on 9:07 μ.μ.

0




Από παλιά εξαγριωνόμουν με τους πολιτικούς που " έπιαναν στο στόμα τους" ποιητές και ποιητικές ρήσεις ή ποιήματα για να αντιπαρατεθούν στους πολιτικούς τους αντιπάλους, να εντυπωσιάσουν, να "προσεταιριστούν" και να "ενισχυθούν " πολιτικά μέσα και έξω απ' τη Βουλή, χωρίς καμιά άδεια και χωρίς κανένα δικαίωμα, κι ακόμα περισσότερο όταν ο "απέναντι" πολιτικός απαντούσε με παρόμοιο τρόπο, είτε με τον ίδιο ποιητή ή με άλλον. "Αιδώς Αργείοι". Αλλά μιας και αμφισβητώ πλέον για το αν είναι πολλοί από αυτούς ευγενικοί και καλλιεργημένοι "Αργείοι", αληθινά άνθρωποι του Λαού,  πολύ περισσότερο δεν περιμένω "αιδώ". Τι μένει, μιας και θα μας πουν υποκριτικά "ανήκει και σε μας η ποίησή μας"; Μια απλή απάντηση: ανήκει στο σύνολο, στον πολιτισμό, στον άνθρωπο και στην ανθρωπότητα. ΟΧΙ ΣΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑ, έστω και αν υποστήριξαν κάποτε κάποιοι απ' τους ποιητές κόμματα, απ' τα οποία συχνά έφευγαν ή εκδιώκονταν ή αποστασιοποιούνταν (τιμή τους και για τα τρία). 

Γιώργος Τσακιράκης Κρης
*

Ποιητές και πολιτικοί



Χρόνια ήταν στην λήθη  τους οι ποιητές μας, που φιλοδόξησαν να  δώσουν στα λόγια τους ποιότητα,  και την αθανασία της περασμένης από την συνείδηση της ζωής αλήθειας τους, κρυφοελπίζοντας πως και το όνομά τους κάποια θα έχαιρε κοντά τους μνημόνευση. Κι’ έτυχαν κάποιας αναγνώρισης, στον μικρό κύκλο των θαυμαστών τους και των ειδικών, που εύρισκαν κάποια ευκαιρία εδώ και κεί, σε κάποια διάλεξη, μπροστά σε κάποιο εξειδικευμένο, ανήσυχο κοινό να ταράξουν συνειδήσεις. Κατά τα άλλα όμως  λήθη, σκόνες και αράχνες σκέπασαν τα λόγια τους  και η ποιητική ματαιοδοξία τους αποδείχθηκε εφάμιλλη όλων των άλλων ανθρώπινων

ματαιοδοξιών και ίσως η μεγαλύτερη όλων.

Θα ΄ρχονταν όμως στις μέρες μας η πολιτική , αυτή που καμιά σχέση δεν είχε ποτέ με τους ποιητές, και τον ποιητικό αισθαντικό λόγο, αυτή που το μόνο που ήξερε ήταν να διαπραγματεύεται  χωρίς καν λόγια, με χειρονομίες και μίζες την ωμή πραγματικότητα  και να εκποιεί ή να αξιοποιεί την γή και να παραποιεί την αλήθεια, θα έρχονταν λοιπόν η πολιτική να συλήσει την ποιητική λήθη και να ξεθάψει τα λόγια των ποιητών για  να τα αξιοποιήσει επιτέλους σαν βενετσιάνικα  στιλέτα κάτω από την γέφυρα των πολιτικών στεναγμών της.



Οποία δικαίωση για τους ποιητές που είδαν τα λόγια τους στην πολιτική επικαιρότητα, στις προεκλογικές  διαφημίσεις των κομμάτων και στα στάζοντα χολή στόματα των πολιτικών να διεκδικούν μέσω αυτών παράσημα ποιητικής οξυδέρκειας και να χρησιμοποιούν την κατασταλαγμένη σοφία τους για να μειώσουν τους πολιτικούς αντιπάλους τους.

Όπως  σ΄ ένα καβγά λοιπόν πετάμε στον άλλο ότι βρούμε μπροστά μας, έτσι και στις πολιτικές κυνομαχίες πετούν οι κυνικοί της πολιτικής όποια ποιητική ρήση ή απόφθεγμα τους έρχεται στον νου κατά των αντιπάλων τους. Και ίσως μάλιστα λόγω της εγνωσμένης όχι μόνο ημιμάθειας, μα και αμάθειάς τους, να έχουν επιστρατευμένους φιλολόγους που να ασχολούνται συστηματικά με την προσπάθεια να συνταιριάσουν την πολιτική καιροσκοπία και μικροσκοπισμό με την ποιητική μακροθυμία και  μακροβλεψία και την πέραν της εφήμερης πολιτικής, διαχρονική αίσθηση της ποιητικής αλήθειας . Στον υπέρ πάντων αγώνα της πολιτικής λοιπόν, το δημοκρατικό κλέψιμο των εντυπώσεων δεν σέβεται τίποτα, ούτε τα ιερά κειμήλια του πανανθρώπινου ποιητικού λόγου, που χρησιμοποιούνται κι αυτά σαν  πολιτική λάσπη ποιότητος, που ρίχνεται όπως όπως στον ανεμιστήρα, επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα να προσδώσει στους πολιτικούς προπαγανδιστές τον φωτοστέφανο του ποιητικού μελετητή και του κατασταλαγμένου γνώστη της ανθρώπινης ματαιοδοξίας.  

Από πού ως πού όμως η αθωότητα της ποιητικής ρήσης να μετατρέπεται σε πολιτικό επιχείρημα για να υπονοεί τα αδιανόητα; Από πότε  αυτοί που έθαψαν την ποίηση στην παιδεία, στην τηλεόραση, στην καθημερινότητα της ζωής και της κοινωνίας, δικαιούνται να την χρησιμοποιούν σαν πολιτικό όπλο, παριστάνοντας τους ιερομόναχούς της, που ξαφνικά και απροειδοποίητα αποκαλύπτονται στο κοινό  που οι ίδιοι αυτοί  καταδίκασαν  να ζεί στην  βαρβαρότητα μιας  χωρίς ποίηση ζωής;

Από πότε οι δολοφόνοι εξοικειώθηκαν  με τις ποιητικές ερινύες και τύψεις και εμφανίζονται ως ποιητικοί τιμητές της κοινωνίας που οι ίδιοι εκπόρνευσαν; Ας αφήσουν λοιπόν τους  ποιητές σ’ αυτούς που ζούσαν πάντα, πέρα από το εφήμερον της ζωής, στο διαχρονικό και αθάνατο πνεύμα της και ας μην προσπαθούν  να καλύψουν με λόγια που δεν σκουριάζουν τις σκουριασμένες, οξειδωμένες από την γέννα τους, επιδιώξεις τους.

Οι πολιτικοί τενεκετζήδες δεν έχουν καμιά σχέση με τους ποιητές και την ποίηση.  Αρκετά έκλεψαν και εκπόρνευσαν την χώρα. Τους ποιητές δεν δικαιούνται να τους παίρνουν στο στόμα τους, για να μην μπορούμε να τους πάρουμε ποτέ ξανά εμείς, από την στιγμή που θα νιώθουμε τα λόγια τους κι αυτά εκπορνευμένα.


Σπύρος Παπαγιάννης

*

Για το "Ελληνικό Ίδρυμα Ποίησης",  σαν Καταστατική Αστική Εταιρεία μη Κερδοσκοπικού Χαρακτήρα

[απ' τα μέσα μου (παρα)δείγματα μιας -προσωπικής - πεπρωμένης μεταμόρφωσης]

Θέλω να το πω με απλότητα. Εδώ δεν χρειάζεται να γράψεις ποίηση, εκτός αν - στο βάθος - διαφαίνεται.
Στις 29 Μάρτη 2010 κατάθεσα στις Δικαστικές αρχές το Καταστατικό Ίδρυσης του "Ελληνικού Ιδρύματος Ποίησης". Και είχα πλήρη την διάθεση εμπράγματης υλοποίησής του. Όλα προσδιορίζονταν - και θα ήταν - τίμια και νόμιμα: αναζήτηση και εγγραφή μελών και υποστηρικών, συνδρομές, βιβλία, αποδείξεις, γραφεία, υλικοτεχνική υποδομή, αίθουσες εκδηλώσεων, διοργανώσεις, τύπος, ανακοινώσεις, διοικητικά συμβούλια, εκλογές, συνεργάτες, γενικές συνελεύσεις, διαχείριση, πρωτόκολλα, μητρώα, έλεγχοι "ταμειακώς εντάξει" μελών, φορολογικά, αλληλογραφίες, κ.λπ., κ.λπ. Πόση αληθινά "τάξη"!. Ναι, αλλά με διύλιση και κατασπατάληση ή μάλλον ανυπαρξία και αλλοτρίωση της μέσας μου "ποιητικής τάξης". Ευτυχώς το αντιλήφθηκα τάχιστα και έμεινα, από τότε, αυτό που πνευματικά είμαι και που νομίζω χρειάζεται σε μένα, ίσως και στους άλλους. Μια απέριττη δηλαδή ποιητική οντότητα. Κάθε τι απ' τα παραπάνω, μόλις "εμφανιζόταν" στη σκέψη και στη διάθεσή μου παραμεριζόταν άμεσα. Διοικητικό, οικονομικό, δημόσιων σχέσεων, υλικό ή τυπικό. Μου ήταν αδύνατο -στην πράξη- να ασχοληθώ με οτιδήποτε από αυτά. Ιδίως μου ήταν αδύνατο να ασχοληθώ με ¨άγρα" μελών (προς τι άλλωστε) και με οικονομικά θέματα και να εισπράξω χρήματα από οποιονδήποτε. Ακόμα και τις συνδρομές των μελών του Διοικητικού Συμβούλιου τις κατέβαλα απ΄ το πενιχρό μου βαλάντιο. Ένιωθα μια προκαταβολική "ενοχή" αν θα έκανα το αντίθετο, αγγίζοντας το υστέρημα ή και το περίσσευμα άλλων. Έτσι, βρίσκομαι ανάμεσά σας όπως με ξέρετε μέχρι σήμερα. Με τα προτερήματα και τα ελαττώματά μου. Τουλάχιστο όμως είναι όλα "αμιγώς ποιητικά". 

Βέβαια, ένα υγιές "Ελληνικό Ίδρυμα Ποίησης" το χρειάζεται η Ελλάδα. Αφού λοιπόν στα χαρτιά είχα την πρωτοβουλία να το δημιουργήσω, δεν θα το αφήσω να πάει χαμένο. Θα συνεχίσω να εργάζομαι για την άυλη υπόστασή του, την πνευματική και καθαρά ποιητική παρουσία του, χωρίς όλα τα παραπάνω στα οποία η (αναλλοίωτη άλλωστε) "μεταμόρφωσή" μου αντιστέκεται. Εν καιρώ, θα διαβιβάσω το Καταστατικό σε φορέα ή Οργανισμό που πιστεύω ότι έχει και την υλικοτεχνική υποδομή, την οργάνωση και τη διοικητικότητα, ίσως και την πιο τυπική αρμοδιότητα να το "λειτουργήσει" και υλικά αλλά ουσιαστικά σε όφελος της Ελλάδας και της Ανθρωπότητας, προτείνοντας να αναλάβει τη "στέγασή" του. Και προεπιλέγω το Πανεπιστήμιο Κρήτης. Ελπίζω σε αποδοχή. Αν όχι, η πρόταση θα γίνει κι αλλού, αποκλειόμενων των ιδωτικών φορέων.

Η ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ "ΙΔΡΥΜΑ ΠΟΙΗΣΗΣ",  www.idrymapoiisis-gr.eu ή http://idrymapoiisis.blogspot.com ΕΙΝΑΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΦΟΡΕΑ ΚΑΙ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΟΣΟ ΖΩ. ΑΛΛΩΣΤΕ ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ, ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ, Ο ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΣ ΔΡΟΜΟΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ - ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΑΣ ΚΑΙ ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΥ ΤΟΝ ΔΙΑΒΑΙΝΕΤΕ ΜΑΖΙ ΜΟΥ.


Γιώργος Τσακιράκης Κρης

ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΔΡΟΜΟΙ, ΙΧΝΗΛΑΤΕΣ... / ΚΑΜΜΕΝΕΣ ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ / ΚΥΘΝΟΣ / ΣΙΩΠΗ / ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ

Posted by Ίδρυμα Ποίησης | Posted in | Posted on 8:37 μ.μ.

0

 "Ιχνηλάτες Ανέμων", Αχιλλέας Κατσαρός

 Ψυχή

 Της πυγμής σου τους τόνους χαμήλωσε
για να σε φτάσουν λίγο πιο εύκολα οι θνητοί
ρώμη από τη ρώμη σου
τις τσέπες τους να γεμίσουν
αθάνατη και ηρωική γκρεμίζεις τη Βαβυλώνα
μοναδικός σου σύμμαχος η αιδώς
σαν ακατάβλητη θέληση να μην πουλάς
τις πραμάτειες σου
τον κόσμο του ανάπηρου
το κέρδος σου πούλα το καθ' όλα υγιές
κάτι θα πιάσει στην αρχαία αγορά...

*

"Ένα λουλούδι μου...καταδικό μου", Βούλα Μέμου

Καμένες αυταπάτες

Ανακάτεψε τη στάχτη σαν να περίμενε ν'ακούσει
τον Θηραϊκό όρθρο για μια ακόμα βραδιά.
Βραδιά του Αυγούστου θα πεις αλλ' ήταν βραδιά ζωής.

Νοίκιασε την ιστορία για μια στιγμή.
Έλεγε, ιστορία είναι το υποκειμενικό
και γράφεται κατά περίσταση.

Πλήρωσε τη σελίδα του εξηνταεπτά με μια
ρανίδα αντίστιξης και όργωσε την ψυχολογία
έτσι όπως γράφτηκε σε ατόφιο κείμενο
και μάλιστα λυτρώθηκε και λογαριάστηκε
σε χρόνους κατοπινούς.

Ήταν παιχνίδι ανάδεψης της εικαστικής
παρέμβασης των μελλούμενων και
δογμάτισε τα χρώματα με κάθετο
και οριζόντιο φόντο το μαβί.

Ποτέ δεν ανακάτεψε τα κρίματα
να φτάσει στο βαθύ χρυσαφένιο
και δεν έμαθε την ώρα που τη λένε 
μοναδική... 

 (διαμορφωμένο απόσπασμα απ' το πεζό ποιητικό κείμενο)

 *

 "Ανά πάσα στιγμή", Ευγενία Μεταξά

Κύθνος

Δύο τα αλμυρίκια,
τρία φώτα πίσω.
Κι ένα κόκκινο, φάρος για τη διέλευση.
Δεν διελαύνει ούτε ελαύνεται κάτι.
Παραμένουμε σε ξύλινες καρέκλες,
μισή οικογένεια,
σκαλίζοντας τατουάζ στα σώματα,
μορφές που λείπουν.
Ταξιδιώτες σήκωσαν τα χέρια
και από την άλλη πλευρά
εμείς περιμέναμε γελώντας δειλά.
Το ένα χέρι σηκώσαμε, το άλλο
έπαιρνε τα δάκρυα,
που 'χαν βρέξει μερικές τούφες μαλλιά.

*

 "Έστω ότι...", Μαρία Εμ. Μαραγκουδάκη

Σιωπή

Οι λέξεις διαλύονται.
Τα γράμματα αιωρούνται.
Στροβιλίζονται.
Συλλαβές δίχως νόημα ανασυντίθενται.

Πολύχρωμα σωματίδια
υψηλής ενέργειας
περιστρέφονται ταχύτατα.

- Μη φεύγεις. Δεν μπορείς. Τζιβαέρι μου!
Αφήνεις την ψυχή σου στα χέρια μου, σαν πουκάμισο.

Το μαγνητικό πεδίο ισχυρό.
Ο χώρος γεμίζει ανεξέλεγκτο κόκκινο.

Σε βλέπω καθαρά μες τη σιωπή.
Στον επόμενο τόνο σε χάνω.

Περίμενε...ξέχασα...κάτι θέλω να σου πω.
Ας το...Τίποτα

(Καλλίτερα τ' ανείπωτα παρά τα ειπωμένα).

*

"Ψευδαισθήσεις", Στέφη Κόρτη-Κόντη

Παραλλαγές, ΙΙΙ (αποσπάσματα)

 Το άλλο Καλοκαίρι
σε γύρεψα στις κόγχες του μυαλού μου.
σε βρήκα κάτω από τα φυλλώματα
μ' ένα παγώνι αγκαλιά
κι ένα γαλάζιο φως στα βλέφαρα.
..........................................
Ένα δελφίνι στα σπλάχνα μου,
ένα γλιστερό βατράχι στην παλάμη μου,
στα χείλη μου το κέντημα της άμμου.
..........................................
Ξεφλουδίζω το δέρμα μου.
το δεύτερο δέρμα μου ολόιδιο
με πονεί
..........................................

ΕΜΠΕΔΟΚΛΗΣ / ΒΕΔΙΚΗ MANTRA, Μ' ΕΝΑ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΜΟΥΣΙΚΗ Ή ΚΑΙ ΠΟΙΗΣΗ

Posted by Ίδρυμα Ποίησης | Posted in | Posted on 8:29 μ.μ.

0




Εμπεδοκλής

*



Ινδουισμός, Βεδική Mantra, Ινδικές Βέδες

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΜΠΕΔΟΚΛΗ, ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΧΕΝΤΕΡΛΙΝ / ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΜΗΝΥΜΑ ΘΕΑΤΡΟΥ, ΣΕΛΙΔΕΣ ΘΕΑΤΡΟΥ

Posted by Ίδρυμα Ποίησης | Posted in | Posted on 8:27 μ.μ.

0



Friedrich  Holderlin, Φρίντριχ Χέλντερλιν ( Λάουφεν Δυτικής Γερμανίας, 1770- Τυβίγγη 1843)

 ***

 Ο φίλος του Χέλντερλιν,  ποιητής Gustab Schwab, όταν πληροφορήθηκε τον θάνατό του , είπε:

 "Ist von uns ein Dichter ubergegangen,
ών ο κόσμος ουκ έστιν άξιος".

 (Έφυγε ανάμεσά μας ένας Ποιητής
για τον οποίο δεν ήταν άξιος αυτός ο κόσμος)

...και ο ετεροθαλής αδελφός του, ενταφιάζοντας τη σορό στο κοιμητήριο της Τυβίγγης, χάραξε πάνω στην πλάκα ένα απόσπασμα από τη λυρική σύνθεση του Χέλντερλιν "Ειμαρμένη":

 "Η ιερή καταιγίδα ας σωριάσει τον τοίχο της φυλακής μου
και το πνεύμα, ελεύθερο και μεγαλοπρεπές,
ας συναντήσει τη χώρα του Αγνώστου".


Ο Χέλντερλιν, σε ηλικία μόλις 33 ετών, είναι παράφρων πλέον. Οι φίλοι του διηγούνται πως όταν έμαθε ότι οι Έλληνες επαναστάτησαν εναντίον των Τούρκων απέκτησε, αίφνης, από την συγκίνηση προφανώς, την πνευματική του διάυγεια σε σημείο ώστε να πιστεύουν ότι είχε ανακτήσει την υγεία του, οριστικά πλέον. Δυστυχώς αυτό δεν θα συμβεί. Τέλος, στις 7 Ιουνίου του 1843 ο μεγάλος ελληνολάτρης ποιητής θα αποδημήσει ήρεμα σε ηλικία 70 ετών, έχοντας ζήσει μεγάλα γεγονότα της εποχής του, όπως η Γαλλική και η Ελληνική Επανάσταση, και έχοντας γνωρίσει και συνδεθεί με μεγάλα πνεύματα, όπως ο Schiller και ο Goethe.

 Απ' την αγαπημένη του Susette, που την ονομάζει Διοτίμα, εμπνέεται θαυμάσιους περιπαθείς στίχους. Εμπνέεται επίσης το λαμπρό λυρικό πεζογράφημα "Υπερίων", με θέμα την Ελληνική Επανάσταση του 1770. Στο Homburg, όπου εγκαθίσται μετά την Φραγκφούρτη, γράφει και την τραγωδία " Ο θάνατος του Εμπεδοκλή", που μολονότι παρέμεινε ημιτελής δεν παύει, ωστόσο, να αποτελεί ένα από τα κορυφαία δημιουργήματα της γερμανικής δραματικής ποίησης. Μετά την αποτυχία να καταλάβει την έδρα της αρχαίας ελληνικής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ιένας, ο πράος ποιητής γίνεται αγνώριστος. Διασχίζει τη Γαλλία πεζοπορώντας και φτάνει στη μητρική εστία σε τρισάθλια κατάσταση. "Με χτύπησε ο Απόλλων", απαντά στους φίλους που τον επισκέπτονται. Η χαριστική βολή έρχεται με τον θάνατο της"Διοτίμας".  


***

 Στον "Θάνατο του Εμπεδοκλή" πραγματεύεται με καταπλητική ποιητικότητα και δραματικότητα τη ζωή του φιλόσοφου Εμπεδοκλή από τον Ακράγαντα της Σικελίας (γέννηση περίπου 494 π.Χ) που είχε γοητεύσει τους συγχρόνους του με την πολύτροπη σοφία του. Ο Εμπεδοκλής δεν ήταν μόνο πολιτικός και φιλόσοφος αλλά και ρήτορας, υγειονολόγος, μηχανικός, μουσικός, ποιητής, , θαυματοποιός, μάντης και προφήτης, κατά τον Δ. Λαέρτιο (VIII, 66) και προσκυνήθηκε σαν θεός από τους Σελινούντιους. Διάφοροι θρύλοι έλεγαν ότι θεράπευε το γήρας, κατέπαυε ανέμους και θύελλες, επανέφερε νεκρούς στη ζωή...

Τελικά ήλθε η "ύβρις". Όπως μας αναφέρει ο Τίμαιος, ο ίδιος παρουσίαζε τον εαυτό του ως θεό:

 "Χαίρετε εγώ δ' υμίν άμβροτος,
ουκ έτι θνητός παλεύμαι".

 ( Χαίρετε. εγώ είμαι αθάνατος τώρα,
δεν συγκαταλέγομαι μεταξύ των θνητών)

 Στην τραγωδία, αυτή η "ύβρις", στην οποία διολίσθησε, φαίνεται ότι τον κατατρύχει και αποτελεί μια απ' τις αιτίες των μεταπτώσεών του αλλά και της τελικής του απόφασης (ένας απ' τους θρύλους λέει ότι έπεσε μέσα στην Αίτνα), παράλληλα με το γεγονός ότι γίνεται μισητός στους Άρχοντες (Κριτία) και στους ιερείς (Αρχιερέας Ερμοκράτης) που παρασύρουν και τον λαό, γιατί, βέβαια, δεν επιθυμούν να ελέγχει το λαό και να είναι αγαπητός σ' αυτόν. Έτσι αποφασίζει να φύγει προς την κορυφή της Αίτνας. Όλοι τελικά μεταστρέφονται (οι ταγοί και οι ιερείς γιατί φοβούνται τη μήνι του λαού εναντίον τους, κάτι που τελικά επισυμβαίνει) και τον παρακαλούν να μείνει, ανάμεσα τους και ο πιστός φίλος του Παυσανίας. Ο Ερμοκράτης όμως "αποδημεί" ακολουθώντας την εσωτερική κάθαρση.

_____

(στιγμές απ' την τραγωδία)

 Εμπεδοκλής:

"Λοιπόν; Μήπως ήταν ένα όνειρο απλό
και τώρα διελύθη. Κι απόμεινα μοναχός
και παντέρημος;"
..........................................
 _____

 Ο ίδιος, σε μια μεταστροφή:

 "Είσαι ο ίδιος ανόητε ακόμη!
..........................................
Μην υποτιμάς τόσο πολύ τη δύναμή σου.
Φύλαξέ την. Από το στήθος σου να μη δρομίσει!
..........................................
Χώρο απέραντο θ' ανοίξω γύρω μου
και η μέρα απ' το δικό μου θα φωτίζεται φως".
..........................................
 _____

 Επανερχόμενος στην αυτοκριτική του για την ύβρι":

 "Δεν θα 'πρεπε τίποτε να πω, ω Φύση ιερή!
Παρθενική που και η απλή άπρεπη φράση σε προσβάλλει.
Σε περιφρόνησα και απόμεινα πανέρμος τώρα
και το ανάστημά μου ύψωσα, ωσάν αλαζών
και βάρβαρος".
..........................................
 _____

...και αποχαιρετώντας:

"Χαίρετε φίλοι μου πιστοί! Και συ σπίτι πατρικό
όπου μεγάλωσα, ολόανθο ας είσαι πάντα!
Και σεις δέντρα προσφιλή, που ο φίλος των θεών
με ύμνους κατανυκτικούς σας ύμνησε,
σύντροφοι ήρεμοι και πράοι της γαλήνης μου"!
_____
 
Πάνθεια:

 Έφυγε Εκείνος. Γιατί τα μάτια μου ακόμα συγκρατούν
το φως αυτό; Είναι αδύνατο, απίστευτο αυτό.
......και τώρα ανάμεσα σ' αυτούς να ζήσω
και να σιωπώ; Δεν ημπορώ τίποτε άλλο, οϊμέ, να κάνω
παρά να κλαίω, να κλαίω, να θρηνώ!
........................................
Ας διώξετε και μένα απ' την πόλη σας
κι αν ο πατέρας μου, αυτός τον αναθεμάτισε,
ας με αναθεματίσει, ο άθλιος, κι εμένα.

 (πατέρας της Πάνθειας, που ο Εμπεδοκλής είχε σώσει από το θάνατο, είναι ο Κριτίας)
_____
 
Εμπεδοκλής:

Μήπως καλλίτερα δεν θα 'ναι
να ζω βουβός και ξένος στα θηρία ανάμεσα
των αγέρωχων βουνών, κάτω απ' τη βροχή ή τον ήλιο
παρά να επιστρέψω και να συμμεριστώ
την πανάθλια αυτή ζωή σας;
_____

Ο λαός εναντίον του Αρχιερέα Ερμοκράτη:

  Τη γλώσσα κινείς ακόμη.
Εσύ κακούς μας έκανες. Πήρες το νου μας
με τις φλυαρίες σου τις ακατάσχετες.
Την αγάπη μας προς τον ισόθεο
την έκλεψες εσύ.
Δεν είναι πλέον ο ίδιος. Δεν μας γνωρίζει.
Πριν μας εκοίταζε μ' ένα γλυκύτατο και πράο βλέμμα
αυτός ο άνδρας ο βασιλικός. Τώρα 
μου καίει την καρδιά η πελιδνή του όψη.
_____

Εμπεδοκλής:

Ο ήλιος έχει γείρει. Θα δύσει, όπου και να 'ναι.
Και είναι μακρύς ο δρόμος μου, παιδιά μου, αυτή τη νύχτα.
Αφείστε τον! Και χάσαμε αρκετό καιρό
φιλονικώντας και διαπληκτιζόμενοι μαζί του.
.......................................................
 _____

Απαντώντας στην παράκληση του λαού να μείνει και νουθετώντας:

Φυλάει απεριόριστα τα βρέφη του ο αετός
μες στη φωλιά;...
Όμως το φως του ηλίου ως αντικρύσουν
κι έχουν ήδη τα φτερά τους μεγαλώσει
έξω από το λίκνο του τα ρίχνει, ώστε μόνα τους
ν' αρχίσουν να πετούν. Πρέπει να αισχύνεσθε,
αν ακόμα βασιλέα θέλετε! Στα χρόνια των πατέρων σας
θα ήταν, επιτέλους νοητό. Κανείς να σας βοηθήσει 
δεν ημπορεί, αν η βοήθεια δεν εκπορευτεί 
από σας τους ίδιους.
_____

Φως της πατρίδας μου, που μ' έθρεψε
ω, ας σε αναπολήσω ακόμη μια φορά.
Κι εσείς κήποι της χαράς και της νεότητάς μου
ας έλθετε στη μνήμη μου και πάλι.
.......................................................
 _____

Ενωμένοι ας μείνουμε ως την ώρα εκείνη,
που ελεύθεροι έχουμε επιλέξει:
ως ημέρα χωρισμού.

 ........................................................

Περιλουσμένα από της νέας αυγής το φως
θα λάμψουν και η χλόη της γης και η θάλασσα και τα βουνά.
Αυτές οι ευγενείς δυνάμεις, ωσάν αδελφοί ηρωικοί
θα τρικυμίζουν την καρδιά σας
και θα σας παρωθούν ένα νέον ωραίο κόσμο
να υψώσετε κι εσείς. Τα χέρια τείνατε
ο ένας προς τον άλλο. Δώστε το λόγο σας!
Μοιράστε τα αγαθά σας. Τότε φίλοι αγαπητοί μου
το κλέος και τη δόξα θα μοιράσετε,
ωσάν φίλοι πιστοί, ωσάν οι Διόσκουροι οι αρχαίοι.
Ο καθείς ισότιμος ας είναι με τον άλλο.
Κανόνες δίκαιους, ορθούς, ας υψώσετε ως στύλους
και ο νόμος ας στηρίζει, ας υποβαστάζει το δεσμό σας.
 _____

Παυσανίας:

Ο πόνος σου τι έγινε λοιπόν;
Μια λάμψη φωτεινή κυκλώνει τη μορφή σου. 
Το βλέμμα σου εκπέμπει
λαμπρές, κατάφωτες ακτίνες.
   _____

Εμπεδοκλής:

Των θνητών την καταπίεση αποφεύγω.
Δίχως φόβο, με ακέραιες τις δυνάμεις μου
ακολουθώ το δρόμο μου, που έχω επιλέξει ο ίδιος.
Εκεί είναι η ευτυχία μου.
Είναι το προνόμιό μου, επιτέλους, Παυσανία!
_____  

Παυσανίας (προς την Πάνθεια και την Δηλία):

 Ω, μην καταδικάζεις πλέον αυτόν.
Είναι οι πανευδαίμονες! Η τιμή του ήταν
και η πηγή της δυστυχίας του.
Πρέπει να πεθάνει αυτός που ήταν ωραίος,
αυτός που όλοι οι θεοί τον αγαπούσαν.

 Θα πρέπει να ιδώ, πού πάει. Είναι χρέος μου!

μετάφραση, Βασ. Λαζανάς

************

Το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου 2013, από τον Ντάριο Φο

«Πριν πολλά χρόνια, η εξουσία επίλυσε το πρόβλημα της ανοχής της απέναντι στους ηθοποιούς της Commedia dell’ Arte διώχνοντας τους από την χώρα.

Σήμερα, ηθοποιοί και θίασοι έχουν πρόβλημα ανεύρεσης δημόσιων σκηνών, θεάτρων και θεατών, εξαιτίας της κρίσης.

Επομένως, οι κυβερνώντες, δεν έχουν πρόβλημα να ελέγχουν αυτούς που εκφράζονται μέσω της ειρωνείας και του σαρκασμού, μιας και δεν υπάρχει κανένας χώρος για τους ηθοποιούς, αλλά ούτε και κοινό στο οποίο να μπορούν να απευθυνθούν.

Τουναντίον, κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης, στην Ιταλία, οι κυβερνώντες έπρεπε να προσπαθήσουν αρκετά για να φέρουν τους κωμικούς σε δύσκολή θέση μιας και τους απολάμβανε μεγάλη μερίδα του κοινού.
Είναι γνωστό ότι η μεγάλη έξοδος των ηθοποιών της Commedia dell’ Arte πραγματοποιήθηκε στον αιώνα της Αντιμεταρρύθμισης, με τη θεσμοθέτηση της κατάργησης όλων των θεατρικών χώρων, ιδιαιτέρως στην Ρώμη, όπου κατηγορήθηκαν ότι πρόσβαλλαν την Άγια Πόλη. Το 1967, ο Πάπας Ιννοκέντιος ΙΒ΄, κάτω από την συνεχόμενη πίεση της συντηρητικής πλευράς της αστικής τάξης και του κλήρου, διέταξε την κατεδάφιση του Θεάτρου Tordonina, το οποίο σύμφωνα με τους ηθικολόγους, είχε παρουσιάσει τον μεγαλύτερο αριθμό άσεμνων σκηνών.

Την εποχή της Αντιμεταρρύθμισης, ο Καρδινάλιος Κάρλο Μπορομέο, ο οποίος δρούσε στον βορά της Ιταλίας, είχε αφιερώσει τον εαυτό του στην λύτρωση «των παιδιών του Μιλάνου», θέτοντας για την τέχνη έναν σαφή διαχωρισμό, ως την υψηλότερη μορφή πνευματικής εκπαίδευσης, και το θέατρο ως την έκφραση της αισχρολογίας και της ματαιοδοξίας. Σε ένα γράμμα που απεύθυνε στους συνεργάτες του, το οποίο παραθέτω σχεδόν αυτούσιο, εξέφρασε τις πεποιθήσεις του περίπου ως εξής: «ανησυχώ για την εξάλειψη του κακού σπόρου, έχουμε καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να κάψουμε τα κείμενα που περιέχουν μιαρούς λόγους, για να τους εξαλείψουμε από την μνήμη των αντρών, και την ίδια στιγμή να διώξουμε αυτούς που κυκλοφορούν αυτά τα κείμενα σε έντυπη μορφή. Προφανώς όμως ενώ κοιμόμασταν, ο διάβολος δούλευε με ανανεωμένο ζήλο. Αυτό που μπορούν να δουν τα μάτια μπορεί να είναι πιο διεισδυτικό για την ψυχή απ’ αυτό που μπορούν να διαβάσουν σε τέτοια βιβλία! Πόσο καταστροφικός μπορεί να είναι για το μυαλό των νεαρών αντρών και κοριτσιών ο προφορικός λόγος και οι απρεπείς κινήσεις, παρά μία άψυχη λέξη τυπωμένη σε βιβλία. Γι’ αυτό είναι επείγον να απαλλάξουμε τις πόλεις μας από αυτούς που κάνουν θέατρο, όπως κάνουμε και με τις ανεπιθύμητες ψυχές».

Επομένως η μοναδική λύση για την κρίση είναι να ελπίζουμε ότι το μεγάλο κυνήγι μαγισσών οργανώνεται εναντίον μας και ιδιαίτερα ενάντια στους νέους ανθρώπους που επιθυμούν να διδαχθούν την τέχνη του θεάτρου: μια νέα διασπορά Κωμικών, δημιουργών του θεάτρου, οι οποίοι μέσα από αυτό τον περιορισμό θα δημιουργήσουν αφάνταστα οφέλη για μια νέα εκπροσώπηση».

ΕΚΕΧΕΙΡΙΑ ΣΤΑ ΧΑΡΑΚΩΜΑΤΑ, ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΣΑΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΚΑΙ ΣΑΝ ΕΡΕΘΙΣΜΑ

Posted by Ίδρυμα Ποίησης | Posted in | Posted on 7:58 μ.μ.

0


Χριστούγεννα 1914

"Το όνομά μου είναι Φράνσις Τόλιβερ και μένω στο Λίβερπουλ. Κάθε Χριστούγεννα που έρχονται μετά τον Α' Παγκόσμιο πόλεμο, θυμάμαι εκείνη τη νύχτα. Το έμαθα καλά το μάθημά μου: ότι αυτοί που διαφεντεύουν τον κόσμο δεν θα 'ναι στους νεκρούς και τους σακάτες κι ότι από κάθε μεριά του τουφεκιού είμαστε το ίδιο".

Μπορείτε να διαβάσετε το πλήρες ιστορικό της εκεχειρίας στο ιστολόγιο "Παγκόσμια Κοινωνία Ειρήνης", http://universal-peacesociety.blogspot.com.  

ΝΕΑ ΤΕΥΧΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ

Posted by Ίδρυμα Ποίησης | Posted in | Posted on 7:23 μ.μ.

0





ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ,  Αφιέρωμα στον Κ.Π. Καβάφη, τεύχος 1860, Δεκέμβρης 2013 


*


ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ, τεύχος 1859, Οκτώβριος 2013

__________

Υπενθύμιση προηγούμενης σημείωσης: στην ενότητα αυτή καταχωρούνται τα εξώφυλλα των λογοτεχνικών περιοδικών που έχουν την καλοσύνη να μας στείλουν οι εκδότες τους.

Ο ΤΕΜΠΕΛΑΚΟΣ, ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΣΤΙΧΟΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ

Posted by Ίδρυμα Ποίησης | Posted in | Posted on 7:22 μ.μ.

0




"Ο τεμπελάκος", της Γλυκερίας Κακούρη


Σας έτυχε ποτέ να θέλετε να γίνετε...κουμπί;

 Σίγουρα θα με κοιτάζατε διερευνητικά, νομίζοντας ότι παραφρόνησα ή ότι κάτι άλλο μου συνέβη. Ο Χρηστάκης όμως το ζήτησε και τα κατάφερε. Έγινε ένα μικρό κουμπί που μπορούσε να τσουλάει και να πηγαίνει παντού. Ας τον ακολουθήσουμε λοιπόν...σε μερικά τσουλήματά του, όπως μας τα περιγράφει πολύ πολύ όμορφα η φίλη μας Γλυκερία Κακούρη, μέσα στο βιβλίο της "Ο τεμπελάκος". Μα, θα πείτε, πώς Ο Χρηστάκης - κουμπί ήταν τεμπελάκος, αφού κυλούσε παντού; Ε, αυτό θα το δούμε. Πάμε λοιπόν σε μια απ' τις περιπέτειές του, καθώς ήταν ραμμένος, ραμμένο ήθελα να πω, πάνω σ΄ενα μπουφάν, όπως μας την περιγράφει η κ. Γλυκερία:

*"...Αυτή που παρέμενε πραγματική φίλη του ήταν μια λεπτή, γαλάζια κλωστή που τον κρατούσε δεμένο πάνω στο μπουφάν. Την είχε γνωρίσει στο καλάθι των ραπτικών και η μητέρα του Κωστάκη την χρησιμοποίησε για να τον ράψει....

...Ένα μεσημέρι, όμως, καθώς ο Κωστάκης φορούσε το μπουφάν του, επειδή βιαζόταν, τράβηξε απότομα τα κουμπιά. Η γαλάζια κλωστίτσα κόπηκε και ο Χρηστάκης βρέθηκε πάλι να κρέμεται στον αέρα.
-Κράτα με αγαπημένη μου κλωστούλα, κράτα με γερά. Δεν θέλω να πέσω!
-Σε κρατάω φίλε μου, μα δεν αντέχω άλλο! Η δύναμή μου εξαντλείται!...

...Ο Κωστάκης...Μόλις είχε σχολάσει και ανυπομονούσε να φτάσει σπίτι του. Κάποια στιγμή άρχισε να τρέχει
-Ε! Κωστάκη!..Μη τραντάζεσαι τόσο. Θα πέσω...
Μα πώς να τον ακούσει ο Κωστάκης; Η γαλάζια κλωστίτσα είχε χάσει εντελώς τις δυνάμεις της και ο Χρηστάκης βρέθηκε στο κενό.
- Ααααα!...Κλωστούλα!  Κωστάκη! Σώστε με! Μη μ' αφήνετε μόνον εδώ!
Κανείς δεν τον πρόσεχε, κανείς δεν μπορούσε να καταλάβει ότι αυτό το κουμπί ήταν κάποτε παιδάκι.
-Τζίνι! Τζίνι! φώναξε. Κάνε με όπως πριν! Δεν αντέχω!
Μα φυσικά το τζίνι δεν ήρθε. Αυτή ήταν η συμφωνία που είχαν κάνει.

Νύχτωσε και άρχισε να βρέχει. Μια καταιγίδα φοβερή με αστραπές και κεραυνούς. Και το κουμπί δεν είχε μέρος να κρυφτεί, αγκαλιά για να κουρνιάσει. Πνιγόταν σ' ενα ποτάμι από λάσπη. Άρχισε να βήχει και να κλαίει και να φωνάζει τη μαμά του, μα πού να τον βρει τώρα η μαμά του μέσα στις λάσπες; Αλήθεια πόσο καιρό είχε να τη δει; Την είχε επιθυμήσει! Και τον μπαμπά του! Και την αδελφούλα του τη Χαρούλα! Μα πώς σκέφτηκε να τους εγκαταλείψει; Πώς νόμισε πως θα ζούσε πιο καλά μακριά τους; Ήταν ένα κουτό κουμπί τελικά! Ανόητο! Από τη στενοχώρια είχε ξεχάσει και το όνομά του!...

Ποτάμια έγιναν οι δρόμοι...Χτύπησε πάνω σε μια σχάρα και έπεσε στο κενό...Ένας τυφλοπόντικας πέρασε πλάι του, σ' ένα στενό διάδρομο έξω απ' το νερό.
-Κύριε τυφλοπόντικα, με συγχωρείτε, θα ήθελα να ρωτήσω κάτι. Μήπως ξέρετε πού βρισκόμαστε;
-Μίλησε κανείς; 
-Εγώ! Εγώ εδώ! Είμαι μικρός και δεν φαίνομαι. Πού είμαστε; 
-Σε υπόνομο αγαπητέ μου
-Υπόνομο;!!! Και πώς βγαίνουμε από εδώ;
-Δε βγαίνουμε...
-Όχι! Όχι!...Δε θέλω πια να είμαι κουμπί !...Θέλω να γίνω άνθρωπος ξανά!... Να γίνω παιδάκι!...Είμαι ο Χρηστάκης!...Ναι, θυμήθηκα πώς με λένε! Θέλω να γίνω πάλι Χρηστάκης! Και θα πηγαίνω σχολείο κάθε μέρα! Θα γίνω ο καλύτερος μαθητής! Βοηθήστε με, σας παρακαλώ! Θέλω να πάω πάλι σχολείο!..."

 Αν η κ. Γλυκερία Κακούρη, που έγραψε το βιβλίο, ήταν δίπλα σας καθώς θα διαβάζατε αυτή τη μικρή περιπέτεια, απ' τις πολλές που πέρασε ο Χρηστάκης - ανάμεσα βέβαια σε μικρές χαρές...ραμμένος όμως πάνω σ' ένα μπουφάν σαν κουμπί - νομίζω πως θα σας ρωτούσε: "Δεν πιστεύω πως δεν καταλάβατε παιδιά γιατί ο Χρηστάκης ήταν τεμπελάκος και γι' αυτό ζήτησε απ' το τζίνι να τον κάνει κουμπί;" Ε, είσαστε σίγουρα πολύ έξυπνα και θα το βρείτε αμέσως.

Όσο για το τζίνι, δεν ήρθε βέβαια, αφού αυτή ήταν η συμφωνία...αλλά μην ανησυχείτε. Ο Χρηστάκης ξύπνησε και βγήκε απ' το κακό όνειρο..και φυσικά ξαναπήγε σχολείο χαρούμενος...

Εγγραφή σε: Αναρτήσεις (Atom)