Χαμίντ Νατζαφί, Ρατσισμός, Σύνδρομο Down

Να κερνάς μια γουλιά ζεστή πίκρα

τον τάχα α λ λ ι ώ τ ι κ ο ν από σένα

δεν είναι σίγουρα ζηλευτή δουλειά.

Ο Χαμίντ Νατζαφί δεν μπορεί πλέον να γεννηθεί απ’ το φως. Σκοτώθηκε στα δεκαπέντε του χρόνια στα Κάτω Πατήσια από τρομοκρατική ενέργεια στις 28 Μάρτη του 2010. Το μικρό Αφγανόπουλο δεν ήταν θύμα ρατσισμού αλλά αυτό δεν έχει σημασία. Αν το ξεχάσουμε – ενώ θυμόμαστε τον Αλέξη – θα είναι σαν να αδιαφορούμε επιλεκτικά. Γι’ αυτό ο «Ποιητής στο δρόμο», μετά τη Marfin, θα είναι στις 28 Μάρτη 2011 εκεί και όπου μπορεί να βρει περισσότερους νέους, έχοντας μαζί του ποίηση για τον Χαμίντ και σελιδοδείκτες μνήμης.

ΑΛΛΩΣΤΕ, η 21 Μάρτη, Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, θα είναι πρόσφατη και είναι ταυτόχρονα Παγκόσμια Ημέρα Αντιρατσισμού. Κι αυτό, σε πολύ μεγάλο ποσοστό, το ξεχνάμε στους ποιητικούς εορτασμούς και στα ποιητικά αφιερώματα.

Επίσης η 21 Μάρτη είναι και Παγκόσμια Ημέρα Συνδρόμου Down και Παγκόσμια Ημέρα Δασοπονίας. Οι εορταστικοί ποιητικοί συσχετισμοί δεν είναι ανέφικτοι. Πάντα μπορούν να βρεθούν ή να γραφούν σχετικά ποιήματα.

*

Το ερώτημα: Γιατί δεν καταχωρείτε ποιήματα

και ποιητές πολύ πιο συχνά;

Ανάμεσα στους άυλους (ευτυχώς) επαίνους για τη δημιουργία της ιστοσελίδας (άλλωστε δεν επιδιώκονται υλικοί) και μια σεβαστή παρατήρηση. «Μα γιατί δεν καταχωρείτε κι εσείς κάθε μέρα ή έστω κάθε τρεις ή συνεχώς νέους ποιητές και νέες ποιητικές συλλογές, όπως κάνουν τα τάδε ηλεκτρονικά περιοδικά;»

Σκέφτηκα ν’ αφήσω να δώσει την απάντηση όποιος συνηθίζει να σκέφτεται πιο βαθιά. Νομίζω όμως πως και η πιο κοινή σκέψη θα οδηγηθεί σ’ αυτό: αυτή η τόσο συχνή περιοδικότητα και εναλλαγή-παρουσίαση ποιητών και «ποιητών» κάθε μια, τρεις μέρες ή συνεχώς – και μάλιστα, ενίοτε, ταυτόχρονα περισσότερων του ενός – είναι μια επικίνδυνη παγίδα για την Ποίηση και τον ποιητικό Πολιτισμό. Σε καμιά περίπτωση, μ’ αυτή την τακτική, δεν μπορεί να εξασφαλιστεί σταθερή ποιότητα ούτε ποιημάτων ούτε ποιητών. Και είναι λυπηρό το ότι αυτή η παγίδα έχει ήδη λειτουργήσει αρνητικά (όπως όλες οι παγίδες), με αποτέλεσμα να διαβάζουμε συχνά, κυρίως σε ηλεκτρονικά και λιγότερο σε σοβαρά έντυπα περιοδικά «ποιήματα» απαράδεκτα μέχρι και προκαλούντα θυμηδία. Οποίος πλέον κομπασμός των «διαφημιζόμενων». «Εμένα τα ποιήματά μου δημοσιεύτηκαν στο τάδε περιοδικό». Μα «απλά του δώσαμε μια ευκαιρία;». Τέτοιες «ευκαιρίες» σε καμία περίπτωση δεν θα κάνουν καλύτερο έναν ποιητή. Του θρέφεις τον εγωισμό, τον «θολώνεις» πως ήδη είναι, και καλός μάλιστα, ποιητής και του κλείνεις περισσότερο τον ορίζοντα της σωστής ανέλιξης. Αν είναι να γίνει – έστω μετά από χρόνια – καλός ποιητής θα γίνει. (Το φαινόμενο έχει και κάποιο συσχετισμό με τους θλιβερούς – όχι βέβαια πάντα αλλά στη μεγάλη τους πλειοψηφία – μαθητικούς διαγωνισμούς ποίησης, μιλάω για κείνους που βραβεύουν ο,τιδήποτε άλλο εκτός από ποίηση, με θύματα εγωισμού τα ατυχή παιδιά). Αλλά ας επανέλθουμε. Και οποία τελικά άδικη πτώση και των επιλεγόντων. Και την θεωρώ άδικη γιατί πραγματικά κάποιοι απ’ τους επιλέγοντες (μιλώ για την προσωπική τους δημιουργία) είναι καλοί ποιητές.

Συμβιβασμός; Γιατί; Δεν βρίσκω τον λόγο. Επίταση της κρίσης και στην ποίηση στο όνομα…(δεν ξέρω τι να βρω να γράψω εδώ) ή δεν ξέρω με ποια ελατήρια..; (πάλι δεν ξέρω τι να γράψω). Ή, τέλος, "Μα πρέπει κάτι να βάλω. Και δεν βρίσκω πλέον εύκολα καλύτερα ποιήματα, αφού έχω αποφασίσει να καταχωρώ κάθε λίγες μέρες"; (και ιδού η επιτέλεση του σφάλματος). Απελθέτωσαν απ’ εμού ταύτα. Δεν μπορούν οι μισοί Έλληνες να είναι ποιητές (μακάρι να ήταν όλοι αλλά αληθινοί) και - ιδού ένα παράδοξο - οι πραγματικοί ποιητές να τους λιβανίζουν τρέφοντάς τους την αυταπάτη. Να τους το πείτε. Είναι όμορφο να εκφράζονται προσωπικά, έστω με στίχους. Είναι εποικοδομητικό δικαίωμά τους και λεπταίνει τον μέσα τους κόσμο. Αλλά για τον εαυτό τους. Μπορούμε να τους πούμε «προ-ποιητές» που λατρεύουν την ποίηση; Έστω. Αν και ,όχι σπάνια, κι αυτό δεν ισχύει…Αλλά ποιητές δεν είναι και –συνήθως- δεν μπορούν να γίνουν. Αυτό είναι άλλο κι άλλο η πραγματική ποίηση σαν καταξιωμένη Τέχνη κι ο αληθινός ποιητής σαν, γεμάτος αγωνία και αυτοέλεγχο, τεχνίτης του ποιητικού Λόγου.

Βρίσκομαι πολύ μακριά απ' το να επιχειρώ μαθήματα. Αυτά, όμως, τα λέει η ψύχραιμη λογική. Συμπεριλαμβάνομαι κι εγώ στην "κρίση" - ανέκδοτος ων, περίεργος ερημίτης κι ασκητής - έχοντας αποκηρύξει τα μισά ποιήματα ή «ποιήματά» μου. Η Ποίηση δεν είναι βιομηχανία ή βιοτεχνία. Και πολύ περισσότερο δεν είναι «εργοδοσία». Απ’ τη στιγμή που θα μεταπέσει σ’ αυτές τις κατηγορίες αρχίζει η πτώχευση. Όχι φυσικά της αληθινής Ποίησης. Υπάρχουν και οι ιστορικές παρακαταθήκες. Και οι βωμοί απαιτούν αληθινές θυσίες.

Η (πέμπτη) ανανέωση ύλης της σελίδας ολοκληρώθηκε στις 30 Οκτώβρη. Η επόμενη ανανέωση θα γίνει στις 30 Γενάρη 2011.

ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ

ΑΓΓΕΛΙΕΣ

Διατίθεται απόγνωσις

εις αρίστην κατάστασιν

και ευρύχωρον αδιέξοδον.

Σε τιμές ευκαιρίας.

Ανεκμετάλλευτον και εύκαρπον

έδαφος πωλείται

ελλείψει τύχης και διαθέσεως.

Και χρόνος αμεταχείριστος εντελώς.

Πληροφορίαι: Αδιέξοδον.

Ώρα: Πάσα.

______

ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΑΚΙΡΑΚΗΣ

Η ΜΑΡΙΟΝΕΤΑ

Ταξίδευε μυημένη στην

ικετική ροή των χρωμάτων,

με την έπαρση μιας

αιωρούμενης προσμονής ορατής

μέρα μεσημέρι, οδεύοντας «εντός ψυχής»

την οδό, με το λίκνισμα ενός

αρχαίου χορού, μετέωρη, μέσα από

επίμονες επικλήσεις φωτεινών οραμάτων.

Παραδομένη στην απαστράπτουσα-

πλην λανθάνουσα - Άνοιξη, έτρεφε

μιαν απατηλή μολυβένια σύνδεση

με κλωστές χωρίς πρόσωπο, που χάθηκαν

πάνω απ’ τις στέγες των σπιτιών.

Κι απόμεινε ο ανεξίτηλος χρωματισμός

μιας μινωικής πριγκίπισσας, να απωθεί

μελανούς ορίζοντες μπροστά στον

«μολυβένιο ψίθυρο», στον τοίχο των δακρύων

και στον πρωινό εραστή ήλιο.

*

ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ

Τα κενά δεν έχουν χαμόγελο.

Απλά σε οσμίζονται και σε

περικυκλώνουν.

______

ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΣΚΑΡΤΣΗΣ

ΕΙΚΟΝΑ

Και πως φευγουν τα κυματα, πιες πορτες θα κλεισουν

σε τοση μυρωδια αλατιου και δροσεραδα χορτου

που ανοιγει η γη μας σε μαρμαρενια νησια;

Η αρχαια καταρα λευτερωσε το νερο και τα φρυδια μας

κι απορια δεν εχουμε πανω στις πετρες_

σαν οι εσπερες μαλακωνουν τα βουνα και τα χερια μας

κατεβαινουμε αλαφροι στα περιγιαλια

και ταξιδευουμε στη θαλασσα ασπρα ιχνογραφηματα.

Μα τις αυγες που απλωνουν αλωνια πλατια σαν τις παλαμες μας

μενουμε ανεργοι αναμεσα ασπρο και γαλαζιο_

που πορτα πια ν’ ανοιξουμε αλλη απ’ του σπιτιου μας,

που το νερο κρυσταλλινο ποτιζει την καρδια μας.

______

Τα ποιήματα απαγγέλλονται στην ενότητα: "Μ' ένα ραδιόφωνο, μουσική ή και ποίηση", όπου υπάρχει και έντεχνη μουσική.

Γιώργος Φιλιππίδης (1977-1997)

«Ο Γιώργος Φιλιππίδης δεν υπάρχει πια….Η ποιότητα των στίχων του υπερβαίνει τη συνήθη ποιότητα των στίχων που γράφουν οι εικοσάχρονοι… Ήταν ένας νέος με συγγραφικό ταλέντο, με αξιοθαύμαστες διανοητικές ικανότητες και έμφυτη αίσθηση της γλώσσας- στοιχεία που εκδηλώθηκαν από πολύ νωρίς, όπως δείχνουν τα κείμενα που έγραφε σε παιδική ακόμα ηλικία…Οι παρεμβάσεις του στις παραδόσεις μου- στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών- ξεχώριζαν από εκείνες των άλλων φοιτητών και για τη «λοξή» ευστοχία των διατυπώσεών του: λοξή με την έννοια της αποκλίνουσας τοποθέτησης, η οποία, ενώ ήταν εντελώς προσωπική, γινόταν σχεδόν πειστική με τα ισχυρά- στο θεωρητικό επίπεδο- επιχειρήματά της. Θα έλεγα πως ο Γιώργος Φιλιππίδης έτρεφε προς τη ζωή τα αισθήματα που τρέφει ένας αναρχικός για το πολιτικό καθεστώς της χώρας του. Γι’ αυτό και η σύγκρουση μαζί της, που ήταν αναπόφευκτη, έγινε με τρόπο ανάλογο μιας τρομοκρατικής πράξης…Τα ποιήματά του τα διαποτίζει ένα φως με τη μορφή μιας υπόγειας έντασης, η οποία, σε όσους δεν γνωρίζουν τη βιογραφία του ανθρώπου που τα έγραψε (αλλά βέβαια και σε όσους τη γνωρίζουν), γίνεται αισθητή ως μια οντολογικής φύσεως αναζήτηση, που τελείται στο πεδίο ενός συναισθήματος που συγχωνεύει την επιθυμία εξόδου από τη ζωή με το φόβο αυτής της επιθυμίας». Νάσος Βαγενάς

Οι τοίχοι του δωματίου μου δεν λιώνουν ποτέ όταν είναι κάποιος άλλος στο δωμάτιο. Έτσι περιμένω τα βράδια…

*

ΓΑΛΑΖΙΑ ΜΗΧΑΝΗ

Ι

Έφευγε απάνω σε τροχιές

ριζωμένες σ’ έναν έρημο τόπο,

σαν μια λάμψη

στο μάτι του ορίζοντα,

Απάνω στον καιρό

που μπορούσε να λυγίζει, να λυγίζει, να λυγίζει

δίχως ποτέ να ραγίζεται.

Και τα μίλια το κατάπιναν λαίμαργα.

Σ’ ένα βαγόνι του καπνίσαμε,

γελάσαμε,

Παράξενο γέλιο,

παράξενο,

που κάτω από τα ρούχα μας,

κάτω από το πετσί μας

άλλες είχαμε τροχιές χαραγμένες.

Και καημούς μυστικούς

και αρίφνητους προορισμούς

και έναν

μπλεγμένο στο σκοτάδι.

*

ΑΛΜΠΑΤΡΟΣ, απόσπασμα

Πρόστυχο μακιγιάζ,

όμως δάκρυα κοριτσίστικα!

Κάποτε αδέσποτη

αλήτισσα.

Τώρα σκυφτή,

γυμνή,

δαρμένη,

μελανιασμένη,

η ατμόσφαιρα κλαίει.

Σαν μαλακιά στιγμή του χειμώνα

ξεχασμένη,

αφημένη να λιώνει

στα μικροκύματα της συνήθειας.

Σαν έμβρυο συντηρημένο

σε γκριζωπό και μπαγιάτικο χιόνι,

στην κρατική

που μεγαλώνει

κονσέρβα,

που ερωτεύεται,

που εκμεταλλεύεται,

που το εκμεταλλεύονται

σαν ατσαλάκωτη απάθεια γραφειοκράτη.

Εξαϋλωμένη,

στα τρίσβαθα κουρελιασμένη.

Σαν παιδάκι

η ατμόσφαιρα κλαίει.

Με το τρυφερό της δαχτυλάκι

μου δείχνει

τον αφηρημένο πίνακα

των πρωινών σύννεφων,

το πρώτο μετεωρολογικό αεροσκάφος

που του ξεφεύγει μια φάλτσα πινελιά.

"Ο Φιλιππίδης σε μια ηλικία σχεδόν απαγορευτική έφτασε εκεί που άλλοι πασχίζουν χρόνια να φτάσουν. Η ποίησή του- το αισθάνεσαι αμέσως αυτό- δεν είναι απλά ελκυστική, δεν είναι απλά σύγχρονη, η ποίησή του είναι επείγουσα. Γιατί ο Φιλιππίδης ενσαρκώνει την τεράστια υπαρξιακή αγωνία του ανθρώπου, με μια γλώσσα πυρετική, ακροβατική", "χίλιες φορές πιο ακροβατική από το χαμόγελο του Da Vinci".

Γιάννης Στίγκας

ΑΛΒΙΟΣ ΤΙΒΟΥΛΛΟΣ, ALBIUS TIBULLUS ( 54;- 19 ή 18 π.Χ.).

Γεννήθηκε το πιο πιθανό στην Peda (σημ. Gallicano)

Ελεγεία τρίτη του πρώτου βιβλίου, αποσπάσματα

«Απελπισία, εγκαρτέρηση, ελπίδα, ιδού οι τρεις φάσεις της ελεγείας…Ποίηση πολύ ανθρώπινη, μ’ αυτή τη συνεχή ανησυχία που διασχίζει το πάθος της ζωής…Ποίηση σχεδόν σύγχρονη με μουσικούς ρυθμούς θαυμάσιους, με μια αρχιτεκτονική που μερικοί θεωρούν χαλαρή, μα που δεν είναι παρά αυθορμητισμός μιας, συνεχώς, δονούμενης καρδιάς…Αλλά ποια ήταν η Δηλία; Ο Απουλήιος μας πληροφορεί ότι στην πραγματικότητα ονομαζόταν Plania. Ο Τίβουλλος ίσως δανείστηκε το πλαστό αυτό όνομα «Δηλία» από τον Απολλώνιο μυθικό κύκλο. Ο ποιητής συνήθως χρησιμοποιεί τη λέξη «coniunx». Από τη λέξη αυτή συμπεραίνει κανείς ότι ήταν παντρεμένη. Οι ελεγείες του Τίβουλλου την παρουσιάζουν να ζει τη ζωή των απελεύθερων γυναικών, που η ανάγκη της χλιδής και των απολαύσεων τις οδηγούν σε πλούσιους «προστάτες». Γενικά: μια γυναίκα ελαφρά, με αδύνατο χαρακτήρα, ασφαλώς ανάξια του ποιητή. Και είναι πολύ συγκινητικό το θέαμα ενός ποιητή που σύρεται από τις φαντασιώσεις της καρδιάς του, ενώ η πραγματικότητα είναι πενιχρή».

Max Ponschont

*

Είμαστε στο 29 π.Χ. Ο Μεσσάλας, ο στρατηγός και προστάτης του Τιβούλλου, ετοιμάζεται να εκστρατεύσει στην Ελλάδα. Ύστερα από πίεση, ο ποιητής υποχωρεί και αποφασίζει να συνοδεύσει τον προστάτη του. Καθ’ οδόν όμως αρρωσταίνει. Και παραμένει στην Κέρκυρα σε άθλια κατάσταση. Εκεί, κάτω από την επήρεια σκοτεινών συναισθημάτων, γράφει την ελεγεία αυτή, μια από τις ωραιότερες, που είχε ποτέ γράψει.

(στη Λατινική καταχωρούνται-ενδεικτικά και πλήρεις- οι πρώτοι δεκατέσσερις στίχοι της ελεγείας, Γ.Τ.).

Ibitis Aegaeas sine me, Messala, per undas,

o utinam memores ipse cohorsque mei!

Me tenet ignotis aegrumPhaeacia terries.

Abstineas auidas, Mors, modo, nigra, manus;

abstineas, Mors atra, precor: non hic mihi mater

quae legat in maestos ossa perusta sinus,

non soror, Assyrios cineri quae dedat odors

et fleat effuses ante sepulcra comis,

Delia non usquam, quae, me cum mitteret urbe,

dicitur ante omnes consuluisse deos ;

illa sacras pueri sortes ter sustulit ; illi

rettulit e triuiis omnia certa puer ;

cuncta dabant reditus ; tamen est deterrita numquam

quin fleret nostras respiceretque uias…

*

Του Αιγαίου τα κύματα χωρίς εμέ θα σκίσετε, ω Μεσσάλα,

…Η Φαιακία η άγνωστη, άρρωστο τώρα με κρατεί δεσμώτη,

…τα άπληστα, ω θάνατε σκληρέ τα χέρια μη μου απλώσεις,

…Δεν είναι η αδελφή μου εδώ την τέφρα μου με μύρο να ραντίσει

και με λυτή την κόμη της εμπρός στον τάφο μου να κλάψει.

Δεν είναι η Δηλία μου που πριν αυτή με προβοδίσει

των θεών όλων ζήτησε τη συμβουλή, ως μου ’παν, πριν να φύγω.

Και τρεις φορές από τα χέρια ενός παιδιού τις πινακίδες πήρε

και τρεις φορές ευνοϊκά στο τρίστρατον απάντησαν εκείνες.

Επιστροφήν όλα εμάντευαν, όμως θρηνούσε , ωστόσο, εκείνη

καθώς με τρόμο το ταξίδι μου στα ξένα αναλογιόταν.

Και παρηγορητής εγώ, ενώ ήμουν έτοιμος καθ ’όλα

για ν’ αναβάλω το ταξίδι μου, πάντα, αφορμές ζητούσα.

Άλλοτε έλεα: οι οιωνοί κακοί, απαίσια είναι τα «σημεία»,

άλλοτε πάλι ότι η ιερή μ’ εμπόδιζε του Κρόνου ημέρα.

…Να αναχωρεί κανείς ας μη τολμά, ο Έρως αν δεν το θέλει

κι αν κίνησεν, των θεών το θέλημα πως παραβαίνει ας ξέρει.

Τι μ’ ωφελεί η Ίσιδα, η θεά σου, τι μ’ ωφελούν ακόμη εκείνα

τα σείστρα τα χαλκά, που με τα χέρια σου έκρουες Δηλία;

Τι κι αν τηρούσες μ’ ευλάβεια τα ιερά, αν λούζοσουν ακόμη

με κατακάθαρο νερό και σε στρωμνήν αγνή κοιμόσουν;

…Όσο για με: και τους Εφέστιους θεούς, ως πρέπει θα τιμήσω

και στον αρχαίο Λάρητα θυμίαμα θα καίω τον κάθε μήνα.

Πόσο οι θνητοί ήσαν ευτυχείς, όταν βασίλευεν ο Κρόνος

πριν τόσοι δρόμοι απέραντοι για τα ταξίδια ανοίξουν.

Τα γαλανά τα κύματα το από πεύκο πλοίο δεν αψηφούσε

ουδέ και τα ιστία τ’ άφηνε να τα κολπώσει ο αέρας.

Σε ξένες χώρες άγνωστες κέρδη δεν γύρευε ο ναυτίλος

ουδέ και φόρτωνε με ξένο εμπόρευμα ποτέ το πλοίο.

…οι θύρες ήσαν άγνωστες στα σπίτια× ουδέ λιθάρια υπήρχαν

που να χωρίζουν τους αγρούς, ως όρια, τον ένα από τον άλλο.

Έδιναν μέλι οι δρυς, και το μαστό, γάλα γεμάτο, η αμνάδα

ερχόταν, μόνη, στους ανέγνοιαστους θνητούς να το προσφέρει.

Ήσαν άγνωστα: στρατός, οργή, διχόνοια, μίση κι ούτε

ο χαλκουργός είχε τα απαίσια, ως τότε, ξίφη τεχνουργήσει.

Τώρα κάτω από το κράτος του Διός πλήθος πληγές και φόνοι,

είναι το άγριο τώρα πέλαο και οι χίλιοι τρόποι του θανάτου.

…Όμως εμέ, στον έρωτα πειθήνιος αφού ήμουν, η Αφροδίτη

στα Ηλύσια πεδία θα με οδηγήσει αυτή. Εκεί δεν παύουν

τα άσματα, οι χοροί. Σμήνος πουλιών πετούν στα δέντρα

και μ’ ένα λάρυγγα λεπτό γλυκόλαλα τραγούδια μέλπουν

…Όμως κι ένας κατάρατος υπάρχει τόπος× η νύχτα τον σκεπάζει

και κύματα άγρια μελανά αχολογούν ολόγυρά του.

…Εκεί να πάει αυτός που ασεβής στους έρωτές μου αστάθη

και η εκστρατεία μακρόχρονη ο άθλιος μου ευχήθη να ’ναι.

Μα σύ να παραμείνεις άσπιλη, πιστή, ω Καλή μου, πάντα

και της αγνείας σου φρουρός πάντα η μητέρα σου να στέκει.

Ιστορίες ας σου λέει αυτή και κάτω απ’ του λύχνου της το φέγγος

από την ηλακάτη την ολόγιομη, ας σέρνει το μακρύ το νήμα,

…Κι αίφνης να φτάσω εγώ, χωρίς προμήνυμα κανένα

και σαν από ουρανό σταλτός εμπρός σου να προβάλω!

Τότε με κόμη ξέπλεκη και με γυμνά τα πόδια, ως θα ’σαι,

τρέξε κι έλα να προϋπαντήσεις με, πασίχαρη, ω Δηλία…

_______

Οι ελεγείες του Τίβουλλου περιλαμβάνουν τρία βιβλία. Όσο ζούσε είδε το φως της δημοσιότητας το πρώτο βιβλίο των ελεγειών. Ο J.H. Voss (1806), έπειτα από εξονυχιστική έρευνα του θέματος, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το τρίτο βιβλίο δεν ανήκει, οπωσδήποτε, στον Τίβουλλο. Στο έργο του Τίβουλλου κυριαρχούν:

1. Το ερωτικό στοιχείο
2. Τα εγκώμια για τη φύση και την αγροτική ζωή
3. Τα εγκώμια προς το θεσμό της φιλίας
4. Τα εγκώμια για την ποίηση
5. Το μυθολογικό στοιχείο
6. Οι υμνωδίες για την Ειρήνη

______

-Φαιακία, Κέρκυρα

-πινακίδες, ξύλινες, όπου γράφονταν διάφορες απαντήσεις

-του Κρόνου η ημέρα, Σάββατο

-Ίσις, στις γιορτές της έκρουαν σείστρα

σημειώσεις και μετάφραση, Βασίλης Ι. Λαζανάς

______

στη φωτογραφία, ρωμαϊκή γέφυρα στην Πάτρα

φωτογράφηση, Γιώργος Τσακιράκης, c